Blog

Żaden ludzki organ nie jest tak tajemniczy jak mózg. Przez wieki ludzie mieli wiele błędnych koncepcji odnośnie tego, jak ten narząd działa, rozwija się i kształtuje naszą zdolność do nauki i rozwoju. Hazel Taylor- naukowiec pracujący na Uniwersytecie Waszyngtona opublikował serię artykułów dotyczących tego, jak funkcjonuje mózg i jak przebiega proces uczenia się. Poniżej podajemy tylko kilka z największych i najbardziej wpływowych z jego odkryć.

Uczenie się jest procesem społecznym

Podczas gdy nieliczne osoby mogą dobrze przyswajać wiedzę zamknięte w czterech ścianach biblioteki, większość z nas potrzebuje środowiska społecznego, aby zmaksymalizować proces uczenia się. Badania wykazały, że od dzieciństwa, ludzie uczą się lepiej w sytuacjach społecznych, łatwo im przychodzi naśladowanie działań czy słów drugiego człowieka. Poza tym socjalizacja posiada inne korzyści w procesie uczenia się. Możliwość współpracy z innymi daje nam dostęp do szeregu rozmaitych doświadczeń i wymaga użycia niemal wszystkich zmysłów, co z kolei powoduje większą aktywność w mózgu i poprawia pamięć długoterminową.

Mózg potrzebuje nowości

Okazuje się, że nuda naprawdę może zabić, jeśli nie ciebie, to przynajmniej twoją umiejętność koncentracji i uczenia się. Powtarzalność od dawna stosuje się w nauce, ale to, czego mózg naprawdę pragnie to nowość. Badacze stwierdzili, że nowości powodują wytwarzanie dopaminy w mózgu. Zazwyczaj postrzegamy dopaminę jako hormon odpowiedzialny  tylko za dobre samopoczucie, ale naukowcy wykazali, że odgrywa on znacznie większą rolę i jest odpowiedzialny za powstawanie uczucia motywacji i skłania mózg do przyswajania nowych informacji. Ta wiedza odnośnie działania mózgu doprowadziła do kilku poważnych zmian w sposobie myślenia o nauce i spowodowała powstanie nowych metod nauczania.

Więcej informacji wcale nie oznacza więcej wiedzy

Mózg jest przystosowany do przyswajania dużych ładunków informacji, ale po przekroczeniu pewnej dawki bodźców staje się przytłoczony, po prostu nie jest w stanie dzielić swojej uwagi pomiędzy zbyt wiele elementów. Ten temat stał się głównym punktem w krytyce wielozadaniowości oraz przesyconej informacjami sfery internetowej, ale odkrycie tego zjawiska ma przede wszystkim konsekwencje dla edukacji. W celu ograniczenia umysłowego hałasu, wykładowcy musieli stworzyć nowe podejścia do prezentowania materiałów, wyeliminować wszelkie mało istotne elementy, tak aby pomóc słuchaczom zapamiętać obszerne ilości informacji.

Emocje wpływają na zdolności uczenia się

Zdolność do uczenia się, zachowania i wykorzystywania informacji nie opiera się tylko na surowych wskaźnikach IQ. W ciągu ostatnich kilkudziesięciu lat stało się jasne, że nasze stany emocjonalne mogą mieć duży wpływ na to, jak wychodzi nam nauka nowych rzeczy.  Badania pokazują, że układ limbiczny, czyli emocjonalna części mózgu, ma zdolność do otwarcia lub zamknięcia dostępu do uczenia się i zapamiętywania. Pod wpływem stresu lub lęku, mózg blokuje dostęp do przetwarzania informacji, co wręcz uniemożliwia naukę. Dlatego jeśli chcemy osiągnąć dobre rezultaty w nauce powinniśmy zawsze pamiętać o stworzeniu odpowiednich warunków ku temu.

Mózg jest bardzo dynamicznym organem

Przez kilka ostatnich dekad badacze wierzyli, że połączenia między neuronami w twoim mózgu miały ustalony porządek już w momencie gdy byłeś nastolatkiem, albo nawet wcześniej. Jednym z największych przełomów w zrozumieniu procesu uczenia się, był moment, w którym naukowcy zaczęli zdawać sobie sprawę, że to założenie jest błędne. W rzeczywistości „okablowanie” mózgu może zmienić się w każdym wieku. Nowe neurony mogą tworzyć się oraz dostosować do nowych sytuacji, choć tempo, w jakim to się dzieje staje się wolniejsze wraz z wiekiem. Zjawisko to nazywane jest neuroplastycznością i miało poważne konsekwencje dla naszego zrozumienia działania mózgu.

Błędy są bardzo istotną częścią nauki

Porażka jest brzydkim słowem we współczesnym świecie, ale gdy przychodzi do kwestii uczenia się, okazuje się, że jest ona niezbędna. Ostatnie badania wykazały, że studenci osiągają lepsze wyniki w szkole i czują się pewniej, kiedy powie się im, że popełnianie błędów jest normalną częścią nauki. Podobnie jak potrzebujemy wielu prób, by nauczyć się jeździć na rowerze, czy opanować umiejętność pływania, możemy również potrzebować kilku podejść, aby rozwiązać zadanie naukowe. Badania sugerują, że najlepszym sposobem, aby nauczyć się czegoś nowego jest zaprzestanie myślenia o błędach i skoncentrowanie się na tym, by wykonać zadanie prawidłowo. Myśląc o błędach tylko wzmacniamy istniejące błędne ścieżki neuronowe i zwiększamy szansę, że błąd zostanie wykonany ponownie. Aby sukcesywnie rozwiązywać problemy musimy budować nowe tory myślenia, nauczyć się porzucać stare i błędne założenia.